• Σήμερα είναι: Πέμπτη, Δεκέμβριος 13, 2018

Καθαρές κουβέντες για τη Μακεδονία

Sommelier
Sommelier
Δεκέμβριος29/ 2017

Σε πρόσφατη ανάρτησή μας παρακολουθήσαμε με τρόμο την κα Μπακογιάννη να μοιράζει το γεωγραφικό χώρο της Μακεδονίας με ποσοστά, λες και χώριζε τα κομμάτια μιας βασιλόπιτας. Και λέμε με τρόμο, γιατί, όχι μόνο έπεφτε σε ένα ανεπανάληπτο ιστορικό ατόπημα, αλλά δεν έβλεπε ότι τα νούμερα που ανέφερε δεν έβγαιναν καθώς άλλη φορά πήγαινε πάνω από το 100% και άλλες φορές κάτω. Θεέ μου τι άλλο θα ακούσουμε!

Διαβάστε σχετικά εδώ

Το σοβαρό και ανεπανάληπτο ιστορικό ατόπημα ωστόσο συνίσταται κυρίως στο ότι προσέγγιζε την έννοια Μακεδονία με αποκλειστικά γεωγραφικά κριτήρια, δίχως να λαμβάνει υπόψη το εθνολογικό και ιστορικό υπόβαθρο. Και τούτο δεν μπορούμε να το καταλάβουμε γιατί η ίδια είναι Κρητικιά και θα έπρεπε να γνωρίζει. Βασικά ο κάθε Έλληνας θα έπρεπε να γνωρίζει.

Ας θυμίσουμε λοιπόν σε όλους τους ανιστόρητους καιροσκόπους, τα γραπτά του Στράβωνα πως οι Κρήτες που είχαν συνοδεύσει το Μίνωα στη Σικελία καταδιώκοντας τον Δαίδαλο, έφυγαν μετά τον εκεί θάνατο του Μίνωα και «ύστερον πεζή περελθόντας τον Αδρία μέχρι Μακεδονίας, Βοττιαίους προσαγορευθήναι». Η Βοττιαία ή Βοττία ή Βάτεια ήταν περιοχή της Μακεδονίας, που βρίσκεται μεταξύ Αξιού, Λουδία και του Θερμαϊκού Κόλπου. Στην ίδια περιοχή, στη Βοττιαία κατέφυγαν και Κρήτες από την Κνωσό, με αρχηγό τον Βόττωνα.

Στη Βοττιαία αναμίχθηκαν Κρήτες, Αθηναίοι και Θράκες της Πιερίας. Ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι κοντά στη λίμνη Βόλβη, ο στρατηγός του Ξέρξη, Αρτάβαζος, το 479 π.Χ., κατέσφαξε τους Βοττιαίους που επαναστάτησαν. Στο ίδιο μέρος βρισκόταν και «ο Κρητών τόπος», στον οποίο υπήρχε φρούριο και κατοικούνταν από Κρητικούς πρόσφυγες, που είχαν εκπατριστεί από τους Ενετούς στα πρώτα χρόνια της Βενετοκρατίας, πιθανότατα κατά την Κρητική επανάσταση των Χορτατζών 1269-1273.

Στην «προαιώνια αυτή ελληνική εστία», την Μακεδονία, αναφέρεται και ο Βιτσέντζος Κορνάρος στον «Ερωτόκριτο», όπου σε κάποια φάση του αγώνα και πριν αναδειχθεί ο νικητής μεταξύ του κρητικού Χαρίδημου και του Μακεδόνα Νικόστρατου, διακόπτουν τη μονομαχία και ανταλλάσσουν φιλικό ασπασμό.

Η στενή σχέση Μακεδονίας και Κρήτης είχε και άλλες ιστορικές διαστάσεις. Επιφανής Ναύαρχος του Μ. Αλεξάνδρου στις νικηφόρες εκστρατείες του υπήρξε ο Νέαρχος από τη Λατώ. Ο Γάλλος ιστορικός G. Radett τον αναφέρει ως ο «Κρης Οδυσσεύς». Αναγνωρίζοντας ο Αλέξανδρος τον καθοριστικής σημασίας ρόλο του Νεάρχου στην εκστρατεία του, τού απένειμε το χρυσό στεφάνι της αναγνώρισης και της τιμής: «Ένθα και χρυσίω στεφάνω στεφανούται εξ’ Αλεξάνδρου Νέαρχος», μας πληροφορεί ο Αρριανός στην Αλεξάνδρου Ανάβασή του. Σύμφωνα πάλι με τον Αρριανό, οιακοστρόφος, δηλαδή επικεφαλής οδηγός της ναυαρχίδας του Νεάρχου, ήταν επίσης ο Κρητικής καταγωγής Ονησίκριτος. Μέρος επίσης του στρατού τού Μ. Αλεξάνδρου αποτελούσαν οι περίφημοι Κρήτες τοξότες, αρχηγός των οποίων ήταν ο Κρητικής καταγωγής Ομβρίων, ο οποίος διαδέχθηκε τον Αντίοχο.

Δεν πρέπει να μας διαφεύγει επίσης η μεγάλη συμβολή του Αριστοτέλη στην ιστορία της Κρήτης κατά την κλασική περίοδο, ο οποίος διέσωσε ένα σημαντικό αριθμό πληροφοριών στα «Πολιτικά» του. Στην περίοδο αυτή, που η Κρήτη βρισκόταν σε απομόνωση και εσωστρέφεια λόγω της αποχής της από τα μεγάλα γεγονότα του υπόλοιπου ελληνικού χώρου, η Κρήτη θα παρέμενε σχεδόν άγνωστη.

Ο λόγος του Αποστόλου Παύλου, έφτασε ταυτόχρονα στη Μακεδονία και την Κρήτη. Σε μεταγενέστερους χρόνους οι ιερομόναχοι ιδρυτές της ιστορικής μονής των Βλατάδων, Δωρόθεος και Μάριος Βλατής, ήταν Κρητικοί. Κρήτες αγιογράφοι όπως ο Θεοφάνης, ο Συμεών, ο Τζώρτζης επανδρώνουν μοναστήρια της Μακεδονίας και αφήνουν σημαντικό αγιογραφικό έργο, κυρίως στα μοναστήρια του Αγίου Όρους.

Το 1827 ο Τόλιος Λάζος με 250 Μακεδόνες αναχωρούν με την αποστολή του Καλλέργη, για να συνδράμουν στον απελευθερωτικό αγώνα της Κρήτης. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μας παρέχει ο Κριτοβουλίδης, 60 από τους πολεμιστές υπό την αρχηγία του Λάζου διηύθυναν προσωρινά την κρητική εξέγερση στη Γραμβούσα. Οι σχέσεις αυτές συνεχίζουν στη Μεγάλη Κρητική Επανάσταση του 1866-69, στην οποία Μοναστηριώτες παίρνουν μέρος στον ιερό απελευθερωτικό αγώνα της Κρήτης.

Και φυσικά στο Μακεδονικό Αγώνα η Κρήτη πρόσφερε μια πλειάδα σθεναρών μαχητών, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Παύλος Γύπαρης:

«Αχ! Όποιος έζησε σκληρά σ’ αγέρα σκλαβωμένο

Κι έφαγε με αίμα το ψωμί και δάκρυα ζυμωμένο,

Όποιος της μαύρης τής σκλαβιάς δοκίμασε τον πόνο

Σκλαβιά και πόνο τι θα πει εκείνος ξέρει μόνο.»

Το κύριο βάρος του αγώνα το σήκωσε ο γηγενής πληθυσμός της Μακεδονίας. Πρωτοπόρα όμως ήταν και η συμμετοχή και δράση των Κρητών. Μετά το θάνατο του Παύλου Μελά, Γενικός Αρχηγός του Μακεδονικού Αγώνα ανέλαβε ο Ηρακλειώτης Ανθυπολοχαγός Γεώργιος Κατεχάκης (Ρούβας). Μετά τον τραυματισμό του, Γενικός Αρχηγός ανέλαβε ο Χανιώτης Γεώργιος Τσόντος (Βάρδας). Από τους 3.000 που πήραν μέρος στο Μακεδονικό Αγώνα, 700 περίπου δεν επέστρεψαν στην Κρήτη.

Ο Βασίλης Λαούρδας γράφει: «Γιατί αν δε γινόταν η ελληνική αντεπίθεση από το 1903 έως το 1908, οι Βούλγαροι θα είχαν επιτύχει να εξοντώσουν τον Ελληνισμό της Μακεδονίας. Στην προσφορά του αίματος η Κρήτη είχε τη μερίδα του λέοντος. Οι Κρητικοί ήσαν εκείνοι που σήκωσαν το μεγαλύτερο μέρος του αγώνα και που πλήρωσαν με το αίμα τους την υπεράσπισιν των δικαίων της Μακεδονίας.»

Το 1912 η Κρήτη δεν είχε ακόμα ενωθεί με την Ελλάδα. Δεν είχε λοιπόν στρατιωτική υποχρέωση ως Αυτόνομη Πολιτεία. Αν και δεν είχε υποχρέωση, στην επιστράτευση του 1912, που αφορούσε την άλλη Ελλάδα, προσήλθαν εθελοντικά, για να πάρουν μέρος στους Βαλκανικούς πολέμους.

Η θυσία των Κρητικών που έχασαν τη ζωή τους στον Α΄και Β’ Βαλκανικό πόλεμο, καταγράφηκε στις ιστορικές δέλτους με τον αριθμό 453.

Αυτά θα έπρεπε η κα Μπακογιάννη να τα ξέρει. Και φυσικά και ο κ. Μητσοτάκης. Και οι λοιποί πολιτικοί. Αν δεν τα γνωρίζουν τους τα υπενθυμίζουμε εμείς σήμερα και παρακαλούμε να τα λάβουν σοβαρά υπόψη, πριν αρχίσουν πάλι να κόβουν βασιλόπιτες…

Ποιοι ήταν όμως οι Μακεδόνες; Είναι δηλαδή η Μακεδονία μόνο μια γεωγραφική πληροφορία ή κάτι πολύ βαθύτερο και στενότατα συνδεδεμένο με την έννοια του Ελληνισμού;

Ο Κάρανος αναφέρεται για πρώτη φορά από τον Θεόπομπο ως ο γενάρχης του βασιλικού οίκου της Μακεδονίας.

Μολονότι οι παραδόσεις είναι πολλές, συνήθως ο Κάρανος αναφέρεται ως ένας από τους γιους του Τημένου. Μετά τον θάνατο του πατέρα του, ο Κάρανος πολέμησε με τους αδελφούς του για τη διαδοχή του στον θρόνο του Άργους. Αφού απέτυχε, απεφάσισε να βρει μία άλλη χώρα για να βασιλεύσει και απευθύνθηκε στο Μαντείο των Δελφών. Εκεί η Πυθία του έδωσε τον εξής χρησμό:

«Έστι κράτος βασίλειον αγαυοίς Τημενίδαισι γαίης πλουτοφόροιο. Δίδωσι γαρ αιγίοχος Ζευς. Αλλ’ ίθ’ επειγόμενος Βοττηίδα προς πολύμηλον. Ένθα δ’ αν αργικέρωτας ίδης χιονώδεας αίγας ευνηθέντας ύπνω, κείνης χθονός εν δαπέδοισι θύε θεοίς μακάρεσι και άστυ κτίζε πόληος.» Δηλαδή: «Οι ευγενείς Τημενίδες βασιλεύουν σε εύφορη γη, δώρο του Δία που κρατά την αιγίδα. Σπεύσε όμως για τη γη των Βοττιαίων, χώρα πολλών κοπαδιών (πολύβοσκη), και όπου δείς αίγες λευκές σαν το χιόνι με κέρατα αστραφτερά, που κοιμούνται ύπνο βαθύ, στο επίπεδο μέρος αυτής της γης θυσίασε στους μακάριους θεούς και ίδρυσε την πόλη του κράτους σας.» (Διόδωρος ο Σικελιώτης, Bibliotheca historia, Exc. Vat., P3, cf, 16,1, T.L.G.)

Τότε ο Κάρανος και όσοι τον ακολούθησαν μετακινήθηκαν προς βορρά σε αναζήτηση της κατάλληλης γης. Τελικά έφθασε σε μία εύφορη κοιλάδα, όπου βρήκε τις γίδες, όπως στην περιγραφή, οπότε σκέφθηκε ότι η προφητεία είχε εκπληρωθεί. Εκεί λοιπόν έχτισε μια πόλη που την ονόμασε «Αιγαί» (από την ελληνική λέξη αίγα = γίδα), δίπλα στη σημερινή κωμόπολη Βεργίνα.

Από τα μέσα, λοιπόν, του 4ου αι. π.Χ. ως πρώτος βασιλιάς της Μακεδονίας φέρεται ο Κάρανος, όνομα που είχε ένας από τους γιους του Φιλίππου Β’ και ένας από τους ιππάρχους του Αλεξάνδρου. Αυτός ο ιδρυτής-πρόγονος, γιος του Ποιάνθη ή Ποία, άλλοτε γιος ή αδελφός του Αργείου βασιλιά Φείδωνα, γιου του Αριστοδαμίδα, είχε έλθει απευθείας από το Άργος για να φτιάξει μια καινούρια πατρίδα.

Κατόπιν διατήρησε τη συνήθεια να βάζει τις ίδιες θηλυκές αίγες μπροστά από το λάβαρό του, όποτε παρήλαυνε ο στρατός του, ώστε να είναι οι αρχηγοί των επιχειρήσεών του, ακριβώς όπως είχαν γίνει και πρωτεργάτες της ίδρυσης του βασιλείου του. Σε ανάμνηση του ρόλου των αιγών μετονόμασε την πόλη της Έδεσσας «Αιγές» και τους κατοίκους Αιγεάδες.

Έπειτα εκδίωξε τον Μίδα, που κρατούσε ένα κομμάτι της Μακεδονίας, και άλλους βασιλείς και τους αντικατέστησε. Ήταν ο πρώτος που ένωσε τις φυλές διαφόρων λαών και έκανε τη Μακεδονία αυτό που λέμε ένα σώμα. Και το βασίλειό του μεγάλωσε, επειδή είχε βάλει γερά θεμέλια ανάπτυξης. Μετά από αυτόν βασίλεψε ο Περδίκκας. (Ιουστίνος 7.1.7-12)

Η Δυναστεία των Αργεαδών –που λεγόταν έτσι εξαιτίας της καταγωγής τους από το Άργος της Πελοποννήσου- ήταν αρχαίος ελληνικός βασιλικός οίκος. Ήταν η επικρατούσα δυναστεία της Μακεδονίας περίπου από το 700 έως το 310 π.Χ.. Αρχικά οι άρχοντες της φυλής, στην εποχή του Φιλίππου του Β’ είχαν αυξήσει την επιρροή τους, με αποτέλεσμα να συμπεριλάβουν στην διοίκηση της Μακεδονίας όλες της βόρειες περιοχές της Μακεδονίας. Τα πιο εξέχοντα μέλη του οίκου ήταν ο Φίλιππος Β’ της Μακεδονίας και ο Αλέξανδρος ο Μέγας, όπου και κάτω από την αρχηγία τους, το Βασίλειο της Μακεδονίας άρχισε να κατακτά έδαφος στην Ελλάδα, νίκησε την Αυτοκρατορία των Αχαιμενιδών και επεκτάθηκε έως την Αίγυπτο και την Ινδία.

Οι Αργεάδες ισχυρίζονται πως κατάγονται από τους Τημενίδες του Άργους, στην Πελοπόννησο, όπου ο θρυλικός τους πρόγονος ήταν ο Τήμενος, ο τρισέγγονος του Ηρακλή. Στις ανασκαφές του Παλατιού στην Βεργίνα ο Μανόλης Ανδρόνικος ανακάλυψε στην αίθουσα του «θόλου» μια επιγραφή που σχετίζεται με αυτήν την άποψη. Αυτό επιβεβαιώνεται από τον Ηρόδοτο, στις Ηροδότου Ιστορίες, όπου αναφέρει ότι τρία αδέρφια από τη καταγωγή του Τημένου, ο Γαυάνης, ο Αέροπος και ο Περδίκκας, έφυγαν από το Άργος για να πάνε στους Ιλλυρίους και μετέπειτα στη Βόρεια Μακεδονία, όπου εκεί υπηρέτησαν τον βασιλιά. Ο βασιλιάς τους ζήτησε να φύγουν από τη χώρα του, πιστεύοντας σε έναν οιωνό που έλεγε ότι κάτι εξαιρετικό θα συμβεί στον Περδίκκα. Τα παιδιά πήγαν σε ένα άλλο μέρος της Μακεδονίας, κοντά στον κήπο του Μίδα, πάνω από τον οποίο στέκεται το όρος Βέρμιο. Εκεί εγκαταστάθηκαν και σταδιακά δημιούργησαν το δικό τους βασίλειο. Ο Ηρόδοτος συνδέει επίσης το γεγονός της συμμετοχής του Αλεξάνδρου του Α’ στους Ολυμπιακούς Αγώνες το 504 π.Χ. ή το 500 π.Χ. όπου υπήρξαν ενστάσεις για τη συμμετοχή του Μακεδόνα βασιλιά από τους παρευρισκόμενους λόγω της μη ελληνικής του καταγωγής. Παρ’ όλα αυτά οι Ελλανοδίκες αφού εξέτασαν την καταγωγή του από τους Αργεάδες επικύρωσαν ότι στην πραγματικότητα οι Μακεδόνες είναι Έλληνες και του επέτρεψαν να διαγωνιστεί.

Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, στην «Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου», οι Αργεάδες ήταν αρχικά οι Τημενίδες από το Άργος, όπου κατέβηκαν από τα υψίπεδα στην Νότια Μακεδονία , έδιωξαν τους Πιερίδες από την Πιερία και κατέλαβαν στη Παιονία μια στενή λωρίδα γης κοντά στον Αξιό ποταμό, που εκτεινόταν από την Αρχαία Πέλλα μέχρι τη θάλασσα. Πρόσθεσαν επίσης την Μυγδονία στις περιοχές τους, αποβάλλοντας τους Ηδωνούς, Εορδούς και τους Αλμωπείς από τις περιοχές τους.

Οι Βασιλείς του αρχαίου Ελληνικού Βασιλείου της Μακεδονίας ήταν διαδοχικά οι εξής:

Κάρανος (808–778 π.Χ.)

Κοίνος (778–750 π.Χ.)

Τυρίμμας (750–700 π.Χ.)

Περδίκκας Α’ (700–678 π.Χ.)

Αργαίος Α’ (678–640 π.Χ.)

Φίλιππος Α’ (640–602 π.Χ.)

Αεροπός Α’ (602–576 π.Χ.)

Αλκέτας Α’ (576–547 π.Χ.)

Αμύντας Α’ (547–498 π.Χ.)

Αλέξανδρος Α’ (498–454 π.Χ.)

Περδίκκας Β’ (454–413 π.Χ.)

Αρχέλαος Α’ (413–399 π.Χ.)

Ορέστης και Αέροπος Β’ (399–396 π.Χ.)

Αρχέλαος Β’ (396–393 π.Χ.)

Αμύντας Β’ (393 π.Χ.)

Παυσανίας (393 π.Χ.)

Αμύντας Γ’ (393 π.Χ.)

Αργαίος Β’ (393–392 π.Χ.)

Αμύντας Γ’ (392–370 π.Χ.)

Αλέξανδρος Β’ (370–368 π.Χ.)

Πτολεμαίος Α’ (368–365 π.Χ.)

Περδίκκας Γ’ (365–359 π.Χ.)

Αμύντας Δ’ (359–356 π.Χ.)

Φίλιππος Β’ (359–336 π.Χ.)

Αλέξανδρος Γ’ (ο μέγας) (336–323 π.Χ.)

Αντίπατρος, Αντιβασιλέας της Μακεδονίας (334–323 π.Χ.)

Φίλιππος Γ’ Αρριδαίος (323–317 π.Χ.), Βασιλέας Κατά Τίτλο Μόνο

Αλέξανδρος Δ’ (323–310 π.Χ.), Βασιλέας Κατά Τίτλο Μόνο

Περδίκκας, Αντιβασιλέας της Μακεδονίας (323–321 π.Χ.)

Αντίπατρος, Αντιβασιλέας της Μακεδονίας (321–319 π.Χ.)

Πολυπέρχων, Αντιβασιλέας της Μακεδονίας (319–317 π.Χ.)

Κάσσανδρος, Αντιβασιλέας της Μακεδονίας (317–306 π.Χ.)

Χρήσιμες ιστορικές γνώσεις που απευθύνονται αρχικά στους πολιτικούς μας και κατόπιν σε όλους τους υπόλοιπους αναγνώστες.

Η Μακεδονία, παρά τις συχνές ομίχλες που την σκεπάζουν, ειδικά το χειμώνα, έχει ξεκάθαρη ιστορία και δεν δέχεται ομιχλώδεις τοποθετήσεις, ούτε γκρίζες αποχρώσεις.

Ο αείμνηστος Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε εκφραστεί ξεκάθαρα για το θέμα: «Η αναγνώριση της αυτό-αποκαλουμένης «Δημοκρατίας της Μακεδονίας» έχει θεμελιώδη σημασία για την Ελλάδα και το γνωρίζω καλύτερα από κάθε άλλον, αφού είμαι ο ίδιος Μακεδών. Η Δημοκρατία αυτή δεν έχει δικαίωμα, ούτε εθνολογικά ούτε ιστορικά, να λέγεται Μακεδονία

Ο χειρισμός θεμάτων που θα μείνουν στην ιστορία απαιτεί ξεκάθαρες θέσεις. Μετά τη σημερινή ανάρτηση ζητάμε από τον καθένα από εσάς να προσεγγίσει τον πολιτικό που στηρίζει και να του ζητήσει να εκφράσει μια ξεκάθαρη θέση. Και φυσικά ήμαστε στη διάθεσή σας να επανέλθουμε στο θέμα αν ζητηθεί, με περισσότερες λεπτομέρειες.

Sommelier

Ετικέτες: ,